Firma Ekle
  • Favoriniz yok

Favorileriniz :0 firma

Giriş/Kayıt

Şanzıman nedir? Şanzıman Tipleri? Şanzıman Arızası? DSG, CVT

passat-DSG
DSG-Sanziman-Arizasi
otomatik-sanziman-yag-degisimi
sanziman-yagi
sanziman-arizasi
edc-sanziman
cvt-sanziman-parcalari
cvt-sanziman
dsg-sanziman
dct-sanziman
robotize-sanziman
amt-sanziman
sanziman-parcalari
sanziman-nedir

Şanzıman nedir ne işe yarar? Şanzıman nerede olur? Şanzıman tipi nedir? Şanzıman yağı eksikliği nasıl anlaşılır? Şanzıman arızası neden olur? Şanzıman DCT ne demek? Şanzıman tipi ne demek? Kaç çeşit şanzıman var? Otomatik vites çeşitleri nelerdir? Tork konvertörlü şanzıman hangi araçlarda var? DSG şanzıman nedir? AMT otomatik vites nedir? AMT ne demek? AMT şanzıman otomatik mi? 5 ileri AMT nedir? Manuel şanzıman nedir? Şanzıman bozulursa ne olur? ve daha birçok sorunun cevabı yazımızda…

Şanzıman nedir?

Şanzıman, gücün kontrollü bir şekilde uygulanmasını sağlayan güç iletim sistemindeki bir makinedir. 5 vites şanzıman terimi çoğunlukla dönen bir güç kaynağından başka bir bölüme hız ve tork dönüşümünü sağlamak için dişlileri ve dişli yatağını kullanan bir dişli ya da vites kutusunu ifade eder.

Arabalarda bir şanzımana ihtiyaç duyulması içten yanmalı motorun özelliklerinden kaynaklanmaktadır. Bu motorlar genellikle 600 ile 7000 devir aralığında çalışmaktadır (dizel motorlar için daha az). Araba tekerlekleri ise 0 ile 1800 devir aralığında dönmektedir. Ayrıca motor en yüksek torku ve güç çıkışını bir güç ve tork bandı oluşturacak şekilde eşit olmayan bir devir aralığında sağlamaktadır. Araç durağan halden harekete geçerken veya düşük hızlardayken en yüksek tork gerekir. Yüksek hızlarda ise yüksek güce ihtiyaç duyulur. Bu nedenle motorun güç çıktısını düşük hızlarda yüksek tork üretebilecek ve aynı zamanda yüksek hızlarda da güç üretebilecek şekilde dönüştürebilen bir sisteme ihtiyaç duyulmuştur. Bu dönüşümü şanzıman sağlamaktadır. Kısaca açıklamak gerekirse tekerlekleri döndürme kuvvetini aşamalara ayıran mekanizmaya şanzıman diyoruz.

Şanzıman nasıl çalışır?

Şanzıman nasıl çalışır? Manuel şanzıman nasıl çalışır? Otomatik şanzıman nasıl çalışır? Senkromeç nedir? Araba vites sistemi nasıl çalışmaktadır? Manuel vites nasıl çalışır? gibi birçok sorunun cevabını bu başlık altında vereceğiz.

Şanzımanın çalışma prensibi dişliler vasıtasıyla eşit olmayan bir tork transferi yapabilmesine dayanır. Vites kolu vites kutusu içerisindeki dişlilere bağlıdır. Bu dişliler birbirine bağlı miller vasıtasıyla dönme kuvvetini birbirleri arasında iletebilirler.

Manuel şanzımanlı bir arabayı çalıştırdığınızda, anahtarı çevirmeden önce, debriyaj pedalına basarak debriyajı devreden çıkartırsınız. Bu, motorun giriş mili ile şanzıman arasındaki güç akışının bağlantısını keser. Bu, motorunuzun aracın geri kalanına güç vermeden çalışmasını sağlar.

Şanzıman nedir?
Şanzıman nedir?

Manuel vites nasıl çalışır?

Manuel vitesin çalışma şekli şu şekildedir: Debriyaj devre dışıyken, vitesi birinci vitese geçirirsiniz. Bu, şanzımanınızın dişli kutusundaki bir vites çubuğunun vites çatalını bilyalı yataklar aracılığıyla çıkış miline monte edilen birinci vitese doğru hareket ettirmesine neden olur. Vites koluna bağlı halatın tetiklediği iç mekanizma hangi vitese geçirilmek isteniyorsa o dişliyi hareket ettirecek çatalı harekete geçirir ve bu çatal ilgili manşonun üzerine geçer. Unutulmamalıdır ki bu sistemde vites değiştirirken dişliler birbirne geçmemektedir. Vites geçişlerini senkromeç adı verilen bir mekanizma sağlamaktadır. Vites dişlisi hemen yanında bulunan ve vites dişlisinden daha küçük yarı çaplı bir kurt dişlisi ile bütünleşiktir. Bu dişlilerden bağımsız olarak dönebilen ve onlara bağlı olmayan senkromeç bileziği senkromeç göbeğinin içerisinde yer alır. Vites değiştirme işlemi yapılırken manşon adı verilen parça vasıtasıyla senkromeç geçirilmek istenen vites dişlisine geçirilir. Manşon parçası vites dişlisi, kurt dişlisi ve senkromeçi birbirine bağlamaktadır.

Şanzıman parçaları
Şanzıman parçaları

1. viteste aracınızın tekerleklerine yüksek miktarda tork uygulanır ve siz dik yokuşları bu sayede çıkabilirsiniz ancak tork miktarı vites arttırdıkça azalır. Örneğin manuel vitesli aracınızda 1. vitesten 2. vitese geçiş ile 4. vitesten 5. vitese geçerken hissettiğiniz geçiş kuvveti aynı olmayabilir. Bunun sebebi de yine düşük viteslerdeki yüksek tork miktarıyla ilgilidir. Bunu ayarlayan ise dişli oranı denen şeydir.

Şanzıman dişlileri geri vites dişlisi hariç düz değil eğimlidir. Helis dişli adı verilen bu dişliler daha sessiz çalışma sağlarlar ve düz dişlilere göre daha dayanıklıdırlar. Aracınızı geri vitese takıp geri geri gitmeye başladığınızda çıkan sesin sebebi düz dişlilerdir.

Şanzıman tipleri nelerdir?

Şanzıman tipi nedir? Otomatik şanzıman tipleri. EAT 6 şanzıman. EAT 8 şanzıman. Audi şanzıman tipleri. Kaç çeşit şanzıman var? CVT şanzıman parçaları nelerdir. Tork konvertörü şanzıman hangi araçlarda var? Aisin şanzıman gibi birçok konuya bu başlık altında değineceğiz.

Manuel vites nedir?

Manuel vites nedir? Düz vites nedir? Otomatik vites mi düz vites mi daha iyi? sorularına bu başlık altında yanıt vereceğiz.

Manuel şanzıman sürücünün araç içerisindeki vites kolu vasıtasıyla dişlilere müdahalede bulunabildiği şanzıman türüdür. Yukarıda bahsettiğimiz çalışma prensibi manuel şanzımana aittir.

Debriyaj nedir?

Şanzıman mahfazası, birbiriyle etkileşim halindeki üç şaft içerir. Bunlardan biri motora (giriş şaftı), biri diferansiyele (çıkış şaftı) bağlıdır ve genellikle ara şaft veya karşı şaft olarak adlandırılan üçüncü şaft, diğer ikisi ile bir dişli sistemi aracılığıyla etkileşime girer. Arabanız çalışıyorken, motor şaftı durduğunda bile her zaman dönmeye devam etmelidir, aksi takdirde motor çalışmaz.

Manuel vites değişimleri

Debriyaj pedalına bastığınızda, motorun volanı ile giriş mili arasında bulunan sürtünmeli kavramayı etkinleştiriyorsunuz. Debriyajın amacı, motoru şanzımandan ayırmaktır. Pedala basıldığında, motor ve şanzıman her ikisi de dönmeye devam eder, ancak motordan şanzımana tork aktarımı olmaksızın birbirlerinden bağımsız olarak dönerler. Vites değiştirmenizi sağlayan şey budur.

Debriyaj çalışmak için sürtünmeyi kullandığından, uzun süre debriyaj kullanırsanız debriyajı değiştirmeniz gerekebilir. Bu, sürtünme malzemelerinin zamanla aşındığı fren balatalarını değiştirmeye benzer. Manuel arabalarda bol bol alıştırma yaptıysanız, ani vites değişimlerinden ve agresif sürüşten kaçınabiliyorsanız, debriyajınızın ömrünü uzatabilirsiniz.

Otomatik vites nedir?

Otomatik vites, sürücünün aracın dişli sistemine doğrudan müdahalesini azaltan ve bu görevi otomobilin elektronik kontrol ünitesi vasıtasıyla yerine getiren şanzıman tipidir.

Esasen şanzıman türleri manuel şanzıman ve ona alternatif olarak ortaya çıkan şanzıman çeşitleri olarak 2 ana grupta toplanabilir. Biz bunların tamamına otomatik şanzıman desek de başlıklar halinde şöyle sıralayabiliriz: Hidrolik Otomatik Vites -AT (tam otomatik vites olarak biliyoruz), Yarı Otomatik Vites – AMT (aslında otomatikleştirilmiş manuel vites olarak geçiyor), Çift Kavramalı Şanzıman – DCT ve Sürekli Değişken Oranlı Şanzıman – CVT.

Tam otomatik vites (AT)

AT kısaltması automatic transmission’dan gelmektedir. Otomatik şanzıman tiplerinin en yaygın tasarımı, genellikle hidrolik kullanılarak çalıştırılan planet dişli takımlarını kullanan hidrolik otomatik vitestir. Otomatik şanzıman çoğu manuel şanzımanda kullanılan sürtünmeli kavramanın yerine bir tork konvertörü aracılığıyla motora bağlanmaktadır.

Tork konvertörlü şanzıman

Tork konvertörlü şanzıman tam otomatik arabalarda kullanılan bir şanzıman türüdür. Tork konvertörü klasik manuellerdeki debriyaj balatası yerine şanzıman yağını kullanarak tork katlama yapabilen bir mekanizmadır. Temel parçaları şu şekildedir: pompa (impeller), türbin, statör, kapak ve şanzıman yağı.

Tork konvertörlü şanzımanda hayati denebilecek şey şanzıman yağıdır. Şanzıman yağı pompa ile kapak arasında sürekli olarak gidip gelmektedir. Kapak ve türbinin kanat (dişli) tasarımları birbirlerinin 180 derece tersidir. Bu sayede arada gidip gelen şanzıman yağı ikisini de çevirebilmektedir. Kapaktan türbine doğru hareket eden şanzıman yağı dönüşte daha dar bir alana sahip olan statörden geçerek hızlanır, kapağı çevirip tekrar türbine döner ve tekrar statörden geçerek hızlanmaya devam eder. Tüm bu sürece tork katlama süreci denmektedir. Kilit dediğimiz kısım ise özellikle aracın kalkış anlarında ihtiyaç duyulan torku hapsedip anlık torku doğrudan şanzımana iletmek için yapılmış bir parçadır. Konuyla ilgili animasyonu izleyebilirsiniz:

Tork Konvertör Çalışma Prensibi

Tork konvertörlü şanzıman, şanzıman yağının madde içeriğinden dolayı motor ve şanzıman geçişlerinin daha konforlu bir hissiyat uyandırmasını sağlar. Onun dışında eğimli zeminlerde arabanın geriye kaçmasını engeller. Bunun sebebi kilit mekanizmasının hazır torku hapsedip gerekli durumlarda (siz ayağınızı frenden çeker çekmez) iletebilmesidir.

Tork konvertörü şanzıman hangi araçlarda var?

Tork konvertörlü araçlar şunlardır: Audi’nin bazı modellerinde, BMW’lerde, Volkswagen Amarok’ta, Alfa Romeo’nun bazı modellerinde ve bazı Land Rover modellerinde ZF firmasının 8 ileri ya da 9 ileri tork konvertörlü tam otomatik şanzımanı kullanılmaktadır. Alman ZF markasının yanı sıra Mazda ve Aisin Seiki gibi markalar da kendilerine ait 6 ileri tork konvertörlü şanzıman üretmektedirler. Tork konvertörlü şanzımana bir başka bilinen örnek ise Mercedes Benz’in üretmiş olduğu 7G Tronic Plus tam otomatik şanzımandır. PSA grubunun üretmiş olduğu EAT 6 ve EAT 8 (Efficient Automatic Transmission with 8 speed) isimli tam otomatik şanzıman türünü de örnek olarak ekleyebiliriz. Bu şanzımanlar 2020 model Opel Corsa F‘lerde de kullanılmaktadır.

Tork konvertörlü şanzıman ve diğer şanzıman çeşitlerinin arızaları ve bakımlarıyla ilgili bilgi edinmek için yazımızın ‘‘Şanzıman Arızası” bölümünü okuyabilirsiniz.

AMT şanzıman

Yarı otomatik, otomatize edilmiş manuel, yarı otomatik robotize veya debriyajsız manuel olarak da isimlendirilen AMT şanzıman geleneksel manuel şanzıman tasarımına benzer bir dizayna sahiptir. Tek kavramalı şanzıman olarak da geçmektedir.

Mevcut otomobil pazarında yaygın olarak kullanılan üç otomatik şanzıman türü vardır. CVT (Sürekli Değişken Şanzıman), DCT (Çift Kavramalı Şanzıman) ve Tam Otomatik Şanzıman. Bunların tümü, geleneksel düz vitesten çok daha karmaşık ve tamamen farklı bir dişli ve debriyaj düzenlemesi kullanır. Ancak AMT, manuel şanzımanda görülen aynı vites ve debriyaj ayarını kullanır. Çoğu durumda, R (Geri), N (Boş) ve D (Sürüş) olmak üzere üç sürüş moduna sahip bir vites kolu vardır. Sürüş moduna paralel olarak manuel moda geçme seçeneği de vardır.

AMT Şanzıman
AMT Şanzıman

AMT veya Otomatikleştirilmiş Manuel Şanzıman mekanik olarak manuel şanzımana benzer, tek farkı sensörler ve aktüatörlerin debriyaj çalışmasını ve vites değiştirme işlemlerini gerçekleştirmesidir. AMT’li bir arabanın debriyaj pedalı yoktur; sadece gaz ve fren pedalı vardır. AMT ayrıca, gerektiğinde vites kolunu vites büyütmek için ileri iterek ve vites küçültmek için geri çekerek manuel vites değişimlerine de izin verir.

AMT şanzıman tipi hidrolik ve bilgisayar bağlantılarını kullanmaktadır. Vites geçiş şablonları daha önceden Elektronik Kontrol Ünitesinde (ECU) programlanmıştır. Esasen sistem önceden ayarlanmış RPM’ye (dakika başına devir – rev per minute) göre çalışır. Sistem optimum devri ölçtüğünde elektronik kontrol ünitesi debriyaj ve şanzımanı çalıştıran aktüatörleri tetikler.

AMT şanzımanın avantajları

AMT’nin manuel şanzımana göre önemli bir avantajı, rahatlığıdır; debriyajı kullanmak sürücünün görevi olmadığı için yorgunluğu azaltır. Özellikle yoğun ve sıkışık trafikte sürücüyü debriyaj kullanma külfetinden kurtarır. Otomatik şanzıman veya normal otomatik şanzımana kıyasla AMT, yakıt açısından daha verimlidir – mekanik olarak çoğunlukla manuel şanzımanla aynı olduklarından, motor enerjisinin tekerleklere daha fazla akmasına izin verir. Öte yandan, AMT’ler önceden belirlenmiş RPM (dakika başına devir) seviyelerine dayandığından, sollama manevraları sırasında sinir bozucu olabilecek plansız vites yükseltmeleri yapabilirler. Ayrıca, aynı sebep, engebeli bir arazide bir AMT kullanmayı özellikle zorlaştırır.

Kia Picanto’larda, Hyundai i10 1.2 motor seçeneğinde, Mitsubishi Colt Cz3 ve başka birçok araçta AMT tipi şanzıman kullanılmaktadır.

AMT ve diğer şanzıman çeşitlerinin arızaları ve bakımlarıyla ilgili bilgi edinmek için yazımızın ‘‘Şanzıman Arızası” bölümünü okuyabilirsiniz.

Robotize Şanzıman
Robotize Şanzıman
MCP şanzıman

MCP şanzıman nedir? MCP şanzıman PSA grubunun üretmiş olduğu ve Citroen marka otomobillerde kullanılan 6 ileri yarı otomatik şanzıman tipidir.

DCT şanzıman

İngilizcesi Dual Clutch Transmission (Çift kavramalı şanzıman) olan DCT şanzıman türü tek ve çift dişli setleri için iki ayrı kavrama kullanan bir tür şanzıman sistemidir. Tasarımı genellikle bir yuva içinde yer alıp tek bir birim gibi çalışan iki ayrı manuel vites sistemine benzer. İlk DCT şanzıman 1961 yılında tanıtılan Easidrive şanzımanıydı. Bunu 1970’lerde traktörler için üretilen bazı modelleri ve 1985 yılında Porsche 962 C yarış arabası için üretilen modeller izledi. Modern anlamda DCT şanzıman ise ilk kez 2003 model Golf R32’de kullanıldı.

DCT esasında manuel ve otomatik vitesin bir melezi gibidir. Manuel şanzımana daha çok benzerler ancak vites geçişlerini senkronize etmek için çift debriyaj sistemi kullanırlar. Bu kavramalar da bilgisayar tarafından kontrol edilmektedir dolayısıyla debriyaj pedalına gerek kalmamaktadır.

Manuel vitesli araçlarda sürücü, vitesi ortalama 500 milisaniyede (yarım saniye) değiştirirken DCT şanzıman bu işlemi yalnızca 8 milisaniye içinde gerçekleştirir.

DCT şanzımanın avantajları

Çift kavramalı şanzımanın temel avantajlarından biri, ekonomik olmasıdır. Motordan gelen güç akışı kesintiye uğramadığı için yakıt verimliliği oranı artar. 6 ileri vitesli çift kavramalı şanzımanın, standart 5 vitesli otomatik şanzımana kıyasla yakıt verimliliğini yaklaşık% 10 artırabileceği tahmin edilmektedir. Genel anlamda, bunun nedeni tipik bir otomatik şanzımandaki bir tork konvertörünün kayacak şekilde tasarlanmış olmasıdır, bu nedenle motor gücünün tamamı, özellikle hızlanırken her zaman güç aktarma organlarına aktarılmaz.

Çift kavramalı bir şanzımanın vites değiştirmesi saniyenin yaklaşık onda biri kadar sürer, bu da sürücünün daha iyi bir hızlanma yaşadığı anlamına gelir. Bu gelişmiş hızlanma, onu yüksek performanslı otomobiller için popüler bir seçim haline getiriyor. DCT şanzıman uzun yıllardır piyasada olmalrına karşın kullanımları esas olarak motor sporlarında yer alan yüksek performanslı araçlar için ayrılmıştır. Çift debriyajlı şanzıman, performanslı sürüş için idealdir. Bilgisayarlar, vites değiştirmeyi son derece hızlı ve doğrudan yapar. Bu yumuşak vites değişiklikleri, manuel şanzımanlarda yaşanan tıkırtı veya vuruntu seslerinin çoğunu ortadan kaldırır. Çift kavramalı şanzımanın sunduğu üstün güç ve hız, artık birçok yeni otomobil markası ve modelinde hızla popüler bir seçim haline geliyor.

Çift kavramalı şanzıman hangi araçlarda var?

Çift kavramalı şanzıman hala nispeten yeni olduğundan, birçok otomobil üreticisi kendi ticari markalarını kullanıyor. Seat, Skoda ve Volkswagen için DSG, Hyundai EcoShift, Mercedes Benz ise SpeedShift olarak biliniyor. Ford, ürettiği şanzımanına PowerShift adını verdi, Porsche PDK adını verdi ve Audi ise S-tronic olarak markaladı. DCT şanzıman Honda NC750X DCT adıyla bilinen motorda da kullanılmaktadır.

DCT Şanzıman
DCT Şanzıman

Dünyaca ünlü ZF markası ürettiği 7 ileri çift kavramalı şanzımanı şöyle tanıtıyor:

ZF’nin çift kavramalı şanzımanı, torku kesintiye uğratmadan yük altında şimşek hızında vites değişimlerine olanak tanır. Bu nedenle dinamik / sportif tasarımlı araçlar için idealdir. Bunlarda ZF şanzıman, saf sportiflik ve en yüksek sürüş konforu arasında bir denge kurar.

ZF Resmi Web Sayfası

Ürünün avantajları da şu şekilde sıralanmış:

  • 9000 dakika başına devir (RPM) kapasitesi
  • Saniyenin birkaç yüzde biri kadar zamanda vites değişimi (insan algısının ötesinde bir geçiş zamanı)
  • İki alt şanzıman: birincisi itici gücü aktarır, ikincisi bir sonraki vitesi önceden seçer
  • Motor özelliklerine göre rahatça ayarlanabilen strateji özellikli güç alma elemanı
  • Manuel, konfor, spor ve süper spor sürüş modları.

DCT ve diğer şanzıman çeşitlerinin arızaları ve bakımlarıyla ilgili bilgi edinmek için yazımızın ‘‘Şanzıman Arızası” bölümünü okuyabilirsiniz.

DSG şanzıman nedir?

DSG şanzıman nedir sorusunu yanıtlamak için öncelikle kelimenin İngilizcesine bakalım: DSG İngilizce Direct-Shift Gear’ın kısaltmasıdır. İsmi Türkçeye çevirirsek Doğrudan Geçişli Vites diyebiliriz. Lisansı Volkswagen Grup’ta bulunan DSG şanzıman, bir çift kavramalı otomatik vites türüdür. Çift debriyaja sahip olmasının avantajı birincisinin vitesi değiştirirken ikinci debriyajın bir sonraki vitesi hazır hale getirmesidir. Birinci debriyaj geri, birinci, üçüncü, beşinci ve yedinci vitesleri; ikinci debriyaj ise ikinci, dördüncü ve altıncı vitesleri kontrol eder. Böylelikle vites geçişleri çok hızlı gerçekleştiğinden geçiş sarsıntısı hissedilmeyecek seviyeye indirgenir.

DSG Şanzıman
DSG Şanzıman

Vites kutusundaki sensörler, optimum vites ve vites değiştirme noktasını belirlemek için ne kadar hızlı gittiğinizi, motorun ne kadar sıkı çalıştığını ve gaz pedalının konumu dahil olmak üzere birçok şeyi sürekli olarak ölçer. Nasıl sürdüğünüz ve içinde bulunduğunuz sürüş modu (arabanızın farklı modları varsa), vites kutusunun ne zaman değiştirileceğini belirlemesine de yardımcı olacaktır. Tork konvertörlü şanzıman türüne göre DSGler daha hızlı ve yumuşak vites geçişi sunar fakat daha az yakıt verimliliğine sahiptirler.

DSG hangi araçlarda var?

Volkswagen Golf R, Golf GTI, Alltrack, Passat V6, Audi A1, A3, A4, A5, A6, A7, A8, Q2, Q3, Q5, TT; Bugatti Veyron, Chiron; Seat Ibiza, Arona, Leon, Toledo, Ateca; Skoda Fabia, Kodiaq, Octavia, Scala, Superb II ve daha birçok marka ve modelde DSG şanzıman kullanılmaktadır. Özellikle Passat DSG çokça bilinmektedir.

DSG şanzıman ve diğer şanzıman çeşitlerinin arızaları ve bakımlarıyla ilgili bilgi edinmek için yazımızın ‘‘Şanzıman Arızası” bölümünü okuyabilirsiniz.

Passat DSG
Passat DSG
CVT şanzıman

CVT (Continously Variable Transmission) Sürekli Değişken Oranlı Şanzıman anlamına gelmektedir. Geleneksel otomatik viteslere göre CVT şanzımanlar bir dizi dişli içeren bir dişli kutusuna yani birbirine bağlı dişli çarklara sahip değildir. En çok kullanılan CVT tipleri yüksek ve düşük vitesler arasında herhangi bir somut adım veya geçiş olmaksızın sınırsız bir değişime izin veren bir makara düzeneği üzerinde çalışmaktadır.

CVT Şanzıman
CVT Şanzıman
CVT şanzıman parçaları nelerdir?

CVT esasen 3 temel bileşenden meydana gelmektedir:

  • Giriş kasnağı
  • Çıkış kasnağı
  • İki kasnak arasındaki bağlantıyı ve hareketi sağlayan, metal veya kauçuktan oluşan bir kayış veya zincir.
CVT Şanzıman Parçaları
CVT Şanzıman Parçaları

CVT şanzımanı diğer şanzıman tiplerinden ayıran en büyük fark CVT’lerin herhangi bir dişli sistemine sahip olmaması fakat buna karşın sınırsız bir dişli oranı oluşturabilmesidir. Giriş ve çıkış kasnağının yanakları sağa ve sola doğru genişleyip daralabilmektedir. Kasnakların genişliği, aracın ne kadar güce ihtiyaç duyduğuna bağlı olarak değişmektedir. Bir kasnak genişlediğinde diğeri daralmaktadır. Böylece sürekli ve değişen oranlarda yeni dişli oranları oluşturulur. Bu da aracın sabit bir devirde hızlanıp yavaşlayabilmesini sağlayan bir sistemi meydana getirir.

CVT’nin birçok çeşidi bulunmaktadır fakat en yaygın türü kasnak tabanlı olanlarıdır. Kasnaklı CVT dışında güç silindirleri ile birlikte dönen diskleri kullanan türleri veya sıvı akışını kontrol etmek için pompalar kullanıp dönme hareketi üretebilen hidrostatik CVT gibi türleri de mevcuttur.

CVT Şanzıman Nasıl Çalışır?
CVT’nin avantajları nelerdir?

CVT’nin avantajları onun sınırsız dişli oranı üretebilmesine dayanmaktadır. Klasik otomotik araçlarda aniden hızlanmaya ihtiyaç duyarsanız ve gaza abanırsanız aracınız vitesi düşürerek ve biraz da sarsıntı yaratarak size istediğiniz hızlanmayı yaratmaya çalışır. Arabanızın burada yapmaya çalıştığı şey dişli oranını değiştirerek gereken gücü üretmektir. Fakat CVT dişli oranını her an değiştirebilmektedir. Bu da herhangi bir vites küçültmeye ya da devir yükseltmeye gerek kalmaksızın hızlanabilmeniz anlamına gelir. CVT şanzıman sayesinde, motor hızı ne olursa olsun her zaman yüksek verimlilikte performans gösterilir.

Manuel araba kullanırken bazı hızların herhangi bir vitese tam olarak uymadığını deneyimlemişsinizdir. Bu hız ya düşük viteste motorun bağırmasına ya da bir sonraki viteste arabanın bayılmasına sebep olan hızdır. İşte CVT’nin başka bir özelliği de bu durumlardan sürücüleri kurtarmasıdır.

CVT şanzıman kullanan araçlar

Honda Civic ve CRV, Toyota Corolla, Suzuki, Subaru, Renault Clio ve Fluence, Nissan Qashqai, Juke, Pulsar ve X-Trail, Mitsubishi, Lexus, Kia, Audi multitronic şanzımanı ve daha birçok marka ve modelde sürekli değişken oranlı şanzıman olarak adlandırılan CVT sistemi kullanılmaktadır.

CVT ve diğer şanzıman çeşitlerinin arızaları ve bakımlarıyla ilgili bilgi edinmek için yazımızın ‘‘Şanzıman Arızası” bölümünü okuyabilirsiniz.

EDC şanzıman

EDC şanzıman nedir? EDC şanzıman Renault’nun Efficient Dual Clutch (EDC) otomatik şanzımanı ilk kez Kangoo ürün yelpazesine tanıtıldı. Yenilikçi otomatik şanzıman, Avrupa’nın en çok satan minibüsünün dCi 90 ve dCi 110 versiyonlarıyla sunuldu.

Altı vitesli EDC şanzıman, debriyaj pedalı ihtiyacını ortadan kaldıran otomatik bir çift kuru kavramalı şanzımandır. İdeal vites, bir elektronik kontrol ünitesi tarafından otomatik olarak seçilir. Vites değiştirme kontrolü “P-R-N-D” türünün yanı sıra “yukarı / aşağı” vites modundadır. Vites kolunun ileriye doğru itilmesi, şanzımanı vites küçültmeye, geriye çekerek vites büyütmeye yönlendirir. EDC şanzıman ömrü herhangi ekstra bir sorun çıkmadığı sürece 400 bin kilometre ortalama olarak belirtilmektedir.

EDC şanzıman nedir sorusundan sonra hangi modellerde kullanıldığına göz gezdirelim: Renault Megane III, Megane 4, Fluence, Clio, Kadjar, Capture ve Nissan Qashqai ile uyumludur.

EDC Şanzıman
EDC Şanzıman

Şanzıman arızası

Şanzıman arızaları nelerdir? Manuel şanzıman arızaları nelerdir? Otomatik şanzıman arızaları nelerdir? Otomatik şanzıman arızası nasıl anlaşılır? Otomatik şanzıman arıza belirtileri nelerdir? Manuel şanzıman arıza fiyatları ne kadar? Şanzıman tamiri fiyatları 2020 ne kadar? Otomatik şanzıman arıza fiyatları ne kadar? Otomatik şanzımanda vuruntu sebebi nedir? ve daha birçok sorunun cevabını bu başlık altında vereceğiz.

Şanzıman arızaları nelerdir?

Şanzıman arızalarını genel başlıklar olarak şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Sürücünün yanlış vites kullanımından kaynaklanan mekanik hatalar (özellikle manuel şanzımanlar için geçerli)
  • Baskı balata arızası
  • Senkromeç arızası
  • Dişli arızası
  • Vites halatı arızası
  • Şanzıman yağı sızıntısı
  • Kirlenmiş veya eski şanzıman yağının neden olduğu hatalar
  • Bilya problemleri
  • Elektronik kontrol ünitesi hataları (otomatik vites araçlar için)
  • Selenoid valf arızası
Şanzıman Arızası
Şanzıman Arızası

Şanzıman yağı

Şanzıman yağı bittiği nasıl anlaşılır? Şanzıman yağı değiştirilmeli mi? Şanzıman yağı eksikliği nasıl anlaşılır? Şanzıman yağı vites geçişlerini etkiler mi? Manuel şanzıman yağı nasıl kontrol edilir? Otomatik şanzıman yağı değişimi kaç km’de olmalıdır? Şanzıman yağı neden eksilir? ve daha birçok soruya bu başlık altında yanıt vereceğiz.

Şanzıman yağı, hem manuel hem de otomatik şanzımanların çok önemli bir bileşenidir. Manuel şanzımanlar, araçları hareket ettirmek için şanzıman yağı kullanmaz. Otomatik şanzıman ise aracı hidrolik güçle hareket ettirmek için şanzıman yağına ihtiyaç duyar. Bununla birlikte, manuel şanzımanları kaygan hale getirmek ve herhangi bir aşınmayı azaltmak için şanzıman yağı gereklidir. Her iki şanzıman türünde de belirli bir miktar şanzıman yağının bulunması gereklidir.

Şanzıman Yağı
Şanzıman Yağı
Şanzıman yağı değiştirilmeli mi?

Kirlenme, sızıntı veya eskime nedeniyle şanzıman miktarı yada kalitesi azalmışsa aracınız şanzıman arızası çıkarma potansiyeline sahip demektir. Örneğin düşük şanzıman yağı seviyesi parçaların aşırı ısınmasına, yerine tam oturamayıp kayma yapmasına veya dişlilerin topraklanmasına neden olabilir.

Otomatik şanzıman yağı sürekli ısınıp soğuduğundan zamanla özelliğini kaybedebilmekte veya katılaşabilmektedir. Bu yüzden şanzıman yağı ‘ömürlük kullanıma sahiptir‘ algısı yanlıştır.

Otomatik şanzıman yağı değişimi kaç km’de olmalıdır?

Otomatik şanzımanlarda şanzıman yağı için önerilen servis süresi aralığı 50 bin kilometre – 60 bin kilometre veya 30 ayda birdir. Bu süre aracınızın özelliklerine göre kullanıcı el kitabında veya servis el kitabında değişebilir. Otomatik şanzıman yağından (ATF – Automatic Transmission Fluid) yanık kokusuna benzer bir koku geliyorsa daha erken bir değişim de gerekebilir. Bu süre manuel otomobiller için de benzer servis aralığı süresindedir.

Otomatik şanzıman yağ değişimi
Otomatik şanzıman yağ değişimi

DSG şanzıman arızası

DSG şanzımana sahip arabanız rölanti esnasında veya sıkışık trafikte belli bir süre kullandıktan sonra titreme yapıyorsa bunun sebebi şanzıman yağının ve dolayısıyla şanzıman sisteminin aşırı ısınması ya da uzun süreli kullanımdan kaynaklanan aşınmalar olabilir. Kavramanın ısınması sensörler tarafından algılanır ve sensörler sistemi kilitler. Bunun için alınabilecek önlem aracınızı mümkün olan her durumda viteste bekletmek yerine boşa alıp bekletmektir.

DSG Şanzıman Arızası
DSG Şanzıman Arızası

Eski tip şanzımanlarda kronikleşen bir şanzıman yağı sorunu vardı: Şanzıman yağları iletken maddeden üretildiğinden herhangi bir elektriklenme, mekatronik arızasına sebebiyet vermekteydi fakat günümüzde üretilen şanzıman yağları buna uygun olarak üretilmektedir.

Bu yazıda şanzıman nedir, nasıl çalışır, tipleri ve arızaları nelerdir konularına değindik. Daha fazla içeriğe ulaşmak için sosyal medyadan bizi takip etmeyi unutmayın!

Twitter / İnstagram

İzmir Oto Teknik Servis Önceki Yazı
Oto Teknik Servis
Dizel Motorun Sonu Mu Geliyor Sonraki Yazı
Dizel Motor Yasaklanıyor mu?